Computer gaat niet aan? Zo zoekt u de oorzaak bij een vaste pc

Kijk eerst goed: wat gebeurt er precies?

Kijk eerst hoe ver de computer komt. Elk van deze drie situaties vraagt namelijk een andere aanpak.

• Er gebeurt niets: geen lampje, geen ventilator, geen geluid. Dan is er geen stroom of is de voeding kapot.
• De kast maakt geluid en er branden lampjes, maar het scherm blijft zwart. Dan ligt het meestal aan het beeldscherm, de beeldkabel of de gekozen ingang.
• U ziet het logo van het merk of een tekst zoals 'no bootable device', maar Windows komt niet op gang. Dan doet de computer het, maar kan hij Windows niet vinden of starten.

Geen enkel teken van leven: controleer de stroom

Dit is veruit de meest voorkomende oorzaak, en gelukkig ook de makkelijkste om na te lopen. Wees wel voorzichtig: haal de stekker uit het stopcontact voordat u aan kabels trekt, en maak de kast niet open.

1. 1Kijk of de stroomkabel goed vastzit, zowel in het stopcontact als achter op de computer. Duw hem aan beide kanten stevig aan; deze kabel zit er verrassend vaak half uit.
2. 2Zit de computer op een stekkerdoos met een schakelaar? Kijk of die aan staat, en probeer een stopcontact in de muur. Test dat stopcontact met een schemerlamp.
3. 3Kijk achter op de computer, vlak bij de plek waar de stroomkabel erin gaat. Veel desktops hebben daar een klein schakelaartje met 'I' en 'O'. Staat dat op 'O' (uit), zet het dan op 'I' (aan).
4. 4Haal de stekker uit het stopcontact en houd ondertussen de aan-knop tien seconden ingedrukt. Steek de stekker er daarna weer in en probeer opnieuw. Zo loopt achtergebleven stroom weg, en dat helpt regelmatig.
5. 5Nog steeds niets? Probeer een andere stroomkabel, bijvoorbeeld die van de monitor. Blijft het stil, dan is vrijwel zeker de voeding in de kast defect. Die is meestal los te vervangen, en dat is goedkoper dan een nieuwe computer.

De computer doet het wel, maar het scherm blijft zwart

Hoort u de ventilator draaien en ziet u lampjes, dan werkt de computer waarschijnlijk gewoon en komt alleen het beeld niet aan. Het beeldscherm en de kast zijn twee losse apparaten, dus er kan op meerdere plekken iets mis zijn.

1. 1Controleer of de monitor aan staat en stroom heeft. Er hoort een lampje te branden; bij veel schermen is dat oranje zolang er geen beeld binnenkomt.
2. 2Kijk of de beeldkabel aan beide kanten vastzit: achter op de monitor én achter op de computer.
3. 3Zoek de knop 'Source', 'Input' of 'Bron' op de monitor, vaak aan de onderrand. Druk daarop en kies de ingang waar uw kabel in zit, bijvoorbeeld HDMI 1, HDMI 2 of DisplayPort. Staat de monitor op de verkeerde ingang, dan blijft het scherm zwart terwijl alles verder werkt.
4. 4Zitten er twee plekken op de computer waar een beeldkabel in kan? Gebruik dan de aansluitingen laag op de achterkant, bij de losse videokaart. Weet u het niet zeker, probeer allebei.
5. 5Probeer als het kan een andere beeldkabel, of sluit de computer met een HDMI-kabel aan op de televisie. Ziet u daar wel beeld, dan ligt het aan de monitor of de kabel.

Piepjes bij het aanzetten: wat betekenen die?

Eén korte piep bij het opstarten betekent meestal dat de zelftest goed is verlopen. Hoort u een reeks piepjes of een herhalend patroon, dan meldt de computer dat een onderdeel niet in orde is, bijvoorbeeld het geheugen of de videokaart.

Wat zo'n patroon betekent, verschilt per merk; er is geen lijst die voor alle computers klopt. Tel de piepjes en noteer het merk en typenummer van de kast. Met die gegevens is de oorzaak op te zoeken.

'No bootable device' of 'Operating system not found'

Deze melding betekent dat de computer wel opstart, maar geen schijf kan vinden waar Windows op staat. Dat klinkt ernstig, maar de oorzaak is vaak onschuldig.

1. 1Haal alle usb-sticks, externe schijven en geheugenkaartjes eruit en start opnieuw op. De computer probeert soms van zo'n stick te starten en vindt daar geen Windows. Kijk ook of er nog een cd of dvd in het station zit.
2. 2Zet de computer helemaal uit met de aan-knop, wacht een halve minuut en zet hem weer aan. Soms is het een eenmalige hapering.
3. 3Blijft de melding staan, maak er dan een foto van met uw telefoon. Die tekst zegt veel over de oorzaak.
4. 4Verander niets in het opstartmenu of in de instellingen van de computer zelf (de 'BIOS'), en kies geen optie die iets wil herstellen of opnieuw installeren. Dat maakt het lastiger om uw foto's later terug te halen.

Dit kunt u beter níet doen

• De kast openmaken en onderdelen losmaken, zeker niet met de stekker erin. U kunt onderdelen beschadigen en de garantie vervalt.
• Tientallen keren achter elkaar de stroom eraf halen terwijl de computer probeert op te starten. Dat kan de schijf beschadigen.
• Een telefoonnummer bellen uit een advertentie, of iemand die ongevraagd contact opneemt toegang geven via programma's als AnyDesk of TeamViewer. Dat zijn vrijwel altijd oplichters.

Wanneer schakelt u hulp in?

Stop met zelf proberen als u een brandlucht ruikt, als u een klikkend of tikkend geluid uit de kast hoort, of als de computer na een paar tellen weer vanzelf uitvalt. Haal in die gevallen de stekker eruit en laat hem uit staan.

Haal ook iemand erbij als de computer na deze stappen geen teken van leven geeft, als u piepjes hoort, als 'no bootable device' blijft terugkomen, of als er bestanden op staan waarvan u geen reservekopie heeft. Uw foto's staan op de schijf, en die is bij een kapotte voeding of monitor meestal nog in orde. Lees ook ons artikel 'Verwijderde bestanden terughalen: zo vindt u ze vaak nog terug'.

Veelgestelde vragen