Vermoedt u een virus op uw computer? Een virus verwijderen kunt u meestal zelf, met het beveiligingsprogramma dat al in Windows zit: Microsoft Defender, te vinden in de app 'Windows-beveiliging'. U heeft er geen extra programma voor nodig. Hieronder leest u hoe u herkent of er echt iets mis is, hoe u rustig een scan uitvoert en wanneer u beter hulp kunt vragen.
Hoe weet ik of ik een virus heb?
Met 'virus' bedoelen de meeste mensen elk kwaadaardig programma dat ongevraagd op de computer terechtkomt. Vakmensen noemen dat 'malware'. Zulke programma's laten zich niet altijd zien, maar er zijn wel duidelijke signalen:
- Uw browser (het programma waarmee u op internet gaat, zoals Edge of Chrome) opent ineens met een andere startpagina of een onbekende zoekmachine.
- U krijgt steeds pop-ups: schermpjes met reclame of waarschuwingen die vanzelf verschijnen, ook op websites waar dat vroeger niet gebeurde.
- Er staan programma's of knoppen in de browser die u zelf niet heeft geïnstalleerd.
- Kennissen krijgen vreemde e-mails of berichten van u die u niet heeft verstuurd.
- Het beveiligingsprogramma staat ineens uit en gaat niet meer aan.
- De computer is plotseling veel trager en de ventilator blijft hard draaien, terwijl u niets aan het doen bent.
Eerst dit: pas op voor nep-waarschuwingen en 'opschoonprogramma's'
Niet elke traagheid is een virus. Vaak is een computer gewoon aan onderhoud toe; daarover gaat ons artikel over een trage computer sneller maken.
Andersom is een melding in uw browser met de tekst 'Uw computer is besmet!' bijna altijd nep. Zo'n website wil dat u een programma downloadt of een nummer belt. Klik er niet op en sluit de browser. In ons artikel over de nep-melding 'computer geblokkeerd' leest u precies hoe.
Wees ook voorzichtig met programma's die beloven uw computer 'op te schonen', 'te repareren' of 'te versnellen'. Ze vinden na een snelle scan vaak honderden 'problemen' en vragen dan geld om die op te lossen. Sommige van deze programma's zijn zelf de oorzaak van de ellende. Het ingebouwde Microsoft Defender is voor een scan thuis voldoende.
Een virus verwijderen met Windows-beveiliging: stap voor stap
- Sla uw werk op en sluit alle programma's.
- Zorg dat Windows de nieuwste updates heeft. Klik op de knop 'Start', kies 'Instellingen' en daarna 'Windows Update'. Klik op 'Controleren op updates' en laat alles installeren. Zo kent het beveiligingsprogramma ook de nieuwste virussen.
- Klik opnieuw op 'Start', typ 'Windows-beveiliging' en open de app die verschijnt.
- Kies 'Virus- en bedreigingsbeveiliging'.
- Klik op 'Scanopties'.
- Kies 'Volledige scan' en klik op 'Nu scannen'. Dit kan een half uur tot enkele uren duren. Laat de computer intussen aan staan.
- Heeft Defender iets gevonden? Kies bij elke gevonden bedreiging voor 'Quarantaine' of 'Verwijderen' en bevestig met 'Acties starten'. Quarantaine betekent dat het bestand op een afgesloten plek wordt gezet, waar het geen kwaad meer kan.
- Start de computer daarna opnieuw op.
Komt het probleem terug? Doe een offline scan
Sommige kwaadaardige programma's verstoppen zich zolang Windows draait. Met een offline scan kijkt Defender de computer na vóórdat Windows opstart. Zo kan zo'n programma zich niet verstoppen.
- Sla uw werk op en sluit alle programma's, want de computer start straks vanzelf opnieuw op.
- Open 'Windows-beveiliging' en kies 'Virus- en bedreigingsbeveiliging'.
- Klik op 'Scanopties'.
- Kies 'Microsoft Defender Antivirus (offlinescan)' en klik op 'Nu scannen'.
- Bevestig de vraag die verschijnt. De computer start opnieuw op en scant ongeveer een kwartier. Het scherm kan er in die tijd anders uitzien dan u gewend bent; dat is normaal.
- Na het opstarten ziet u in 'Windows-beveiliging' of er iets is gevonden en verwijderd.
Ruim ook uw browser op
Veel ongewenste reclame en vreemde startpagina's komen van een extensie: een klein hulpprogramma dat in de browser is ingebouwd. Soms installeert zo'n extensie zichzelf mee met een ander programma. Een virusscan ziet dat niet altijd als gevaarlijk, dus het is verstandig zelf even te kijken.
Klik in Edge of Chrome rechtsboven op de drie puntjes en kies 'Extensies' en daarna 'Extensies beheren'. U ziet nu een lijst. Verwijder alles wat u niet kent of niet zelf heeft toegevoegd met de knop 'Verwijderen'. Twijfelt u over een extensie? Zet hem dan eerst alleen uit met het schuifje.
Blijft de verkeerde startpagina terugkomen? Dan kunt u in de instellingen van de browser de oorspronkelijke instellingen terugzetten. In Chrome heet dat 'Instellingen resetten'. Uw bladwijzers en opgeslagen wachtwoorden blijven daarbij bewaard.
Zo houdt u virussen voortaan buiten de deur
- Laat Windows-beveiliging gewoon aan staan en voer updates van Windows uit wanneer daarom wordt gevraagd.
- Download programma's alleen van de officiële website van de maker of uit de Microsoft Store, niet via advertenties of pop-ups.
- Klik niet op links of bijlagen in onverwachte e-mails. Ons artikel over valse e-mails herkennen helpt u daarbij.
- Installeert u toch iets? Lees elk scherm en vink extra 'aanbiedingen' uit voordat u op 'Volgende' klikt.
- Zorg voor een reservekopie (back-up) van uw foto's en documenten. Dan bent u nooit alles kwijt, wat er ook gebeurt.
Wanneer schakelt u hulp in?
Een scan uitvoeren kan iedereen, maar soms is het verstandig om er niet alleen mee door te gaan. Schakel hulp in als:
- Defender blijft steeds opnieuw bedreigingen vinden, ook na een offline scan.
- Windows-beveiliging niet meer opent of steeds vanzelf uitgaat.
- Er een melding verschijnt dat uw bestanden 'op slot' zitten en u moet betalen om ze terug te krijgen. Dit heet gijzelsoftware (ransomware). Betaal niet, haal de internetkabel eruit of zet WiFi uit, en zet de computer uit.
- U vermoedt dat iemand heeft meegekeken terwijl u internetbankierde. Bel dan eerst uw bank, via het nummer op uw bankpas of op de website van de bank.
- U twijfelt of alles echt weg is. Dat is een goede reden: een gerust gevoel is ook wat waard.
Veelgestelde vragen
Is Microsoft Defender goed genoeg als virusscanner?
Voor de meeste mensen thuis biedt het ingebouwde Microsoft Defender goede bescherming, zolang Windows up-to-date blijft. Installeer geen tweede virusscanner ernaast, want twee scanners tegelijk kunnen elkaar hinderen.
Hoe lang duurt een volledige virusscan?
Dat hangt af van hoeveel bestanden er op uw computer staan. Reken op een half uur tot enkele uren. Een offline scan duurt meestal ongeveer een kwartier.
Er verschijnt een melding dat mijn computer besmet is. Moet ik iets downloaden?
Nee. Een waarschuwing in uw browser die u vraagt iets te downloaden of een nummer te bellen is vrijwel altijd nep. Sluit de browser en controleer uw computer zelf met Windows-beveiliging.
Moet mijn computer helemaal gewist worden na een virus?
Meestal niet. In de meeste gevallen is een volledige scan, een offline scan en het opruimen van de browser genoeg. Alleen als de problemen blijven terugkomen, is een schone installatie van Windows soms de veiligste keuze.
Hulp nodig?
Komt u er niet uit, of wilt u zeker weten dat uw computer weer schoon is? Wij komen bij u thuis langs, zoeken het rustig uit en laten zien hoe u het voortaan voorkomt.
Lukt het niet? Een van onze geduldige hbo-studenten komt bij u thuis vanaf € 29,98, zonder voorrijkosten. Vaak nog vandaag of morgen.