Een bericht van een onbekend nummer: 'Hoi mam, dit is mijn nieuwe nummer'. Even later volgt een dringend verzoek om geld. WhatsApp-fraude herkennen is gelukkig goed te leren: wie via WhatsApp onverwacht om geld of een code vraagt, is bijna altijd een oplichter. Bel bij twijfel uw kind of kennis op het nummer dat u al kent, en zet de extra beveiliging van WhatsApp aan.
Hoe werkt de 'Hoi mam'-fraude?
Oplichters sturen een bericht vanaf een onbekend nummer en doen zich voor als uw zoon, dochter, kleinkind of een goede kennis. Ze zeggen dat hun telefoon kapot of kwijt is en dat dit hun nieuwe nummer is. Na een kort, gezellig gesprekje komt de vraag: of u snel een rekening wilt betalen, omdat hun bankapp op de nieuwe telefoon 'nog niet werkt'.
De politie noemt dit hulpvraagfraude of vriend-in-noodfraude. Het werkt omdat u uw familie graag helpt, en omdat de oplichter haast maakt. Soms gebruiken ze zelfs een profielfoto die ze van internet hebben geplukt.
Zo herkent u WhatsApp-fraude
- Het bericht komt van een onbekend nummer, en de afzender zegt dat hij of zij een 'nieuw nummer' heeft.
- U wordt gevraagd het oude nummer te verwijderen of er niet naar te bellen.
- Er is haast: de rekening moet 'vandaag nog' betaald worden.
- Het geld moet naar een rekening op een andere naam, of u krijgt een betaallink toegestuurd.
- De afzender wil niet bellen of met video bellen, met een smoesje als 'mijn microfoon is stuk'.
- De schrijfstijl klopt niet: andere woorden, geen bijnaam, of juist overdreven lief.
- Iemand vraagt u om een code van zes cijfers door te sturen die u per sms heeft gekregen.
Twijfelt u? Zo controleert u het
- Betaal niets en stuur geen codes door, hoe dringend het bericht ook klinkt.
- Bel uw kind of kennis op het oude, bekende nummer. Neemt niemand op? Bel dan een ander familielid.
- Wilt u toch via het nieuwe nummer contact? Vraag dan om een spraak- of videogesprek, of stel een vraag die alleen de echte persoon kan beantwoorden.
- Is het nep? Open het gesprek, tik bovenaan op het nummer en kies 'Blokkeren' en 'Rapporteren'. Zo kan de oplichter u geen berichten meer sturen.
- Waarschuw uw familie en vrienden. Oplichters sturen vaak meerdere mensen uit dezelfde kring een bericht.
Pas op: oplichters willen ook uw WhatsApp-account
Een tweede truc is het stelen van uw WhatsApp-account. U krijgt dan een sms met een verificatiecode van zes cijfers, en meteen daarna een bericht van 'een bekende' die zegt dat die code per ongeluk naar u is gestuurd. Stuurt u de code door, dan zet de oplichter uw WhatsApp op zijn eigen telefoon. Hij kan dan namens u berichten sturen naar al uw contacten en hen om geld vragen.
Onthoud daarom: de verificatiecode van WhatsApp is alleen voor u. Geef hem nooit aan iemand, ook niet aan familie of iemand die zegt van WhatsApp te zijn.
Is uw account toch overgenomen? Open WhatsApp op uw eigen telefoon en meld u opnieuw aan met uw telefoonnummer. U krijgt dan een nieuwe sms-code; zodra u die invult, wordt de oplichter uitgelogd. Heeft de oplichter zelf een pincode ingesteld, dan moet u soms zeven dagen wachten voordat u weer kunt inloggen. Waarschuw in de tussentijd uw contacten via sms, telefoon of e-mail dat berichten 'van u' niet te vertrouwen zijn.
Zet verificatie in twee stappen aan
Met verificatie in twee stappen stelt u een eigen pincode van zes cijfers in. Wie uw WhatsApp op een andere telefoon wil zetten, heeft dan niet alleen de sms-code nodig, maar ook deze pincode. Dat maakt het voor oplichters veel moeilijker. Het instellen duurt een paar minuten:
- Open WhatsApp.
- Op een iPhone tikt u rechtsonder op 'Instellingen'. Op een Android-telefoon tikt u rechtsboven op de drie puntjes en kiest u 'Instellingen'.
- Tik op 'Account' en daarna op 'Verificatie in twee stappen'.
- Tik op 'Inschakelen' (soms staat er 'Schakel in').
- Bedenk een pincode van zes cijfers die u kunt onthouden, maar die niet voor de hand ligt, dus niet uw geboortedatum. Vul hem twee keer in.
- Vul een e-mailadres in waarmee u de pincode kunt herstellen als u hem vergeet. Dit mag u overslaan, maar het is wel verstandig.
- Bevestig met de knop onderaan het scherm. WhatsApp vraagt voortaan af en toe naar uw pincode, zodat u hem niet vergeet.
Toch betaald? Dit moet u doen
Het kan iedereen overkomen. Handel snel, want hoe eerder u in actie komt, hoe groter de kans dat de schade beperkt blijft:
- Bel direct uw bank, via het nummer op uw bankpas of op de website van de bank. Vertel dat u bent opgelicht en geef het rekeningnummer door waarnaar u heeft betaald. De bank kan soms nog proberen het geld tegen te houden, maar dat lukt niet altijd.
- Maak schermafbeeldingen (foto's van uw scherm) van het gesprek, het telefoonnummer en de betaling. Verwijder het gesprek nog niet.
- Doe aangifte bij de politie. Voor deze fraude kan dat online via politie.nl, met uw DigiD, of op het politiebureau.
- Meld de fraude ook bij de Fraudehelpdesk (Fraudehelpdesk.nl). Zo worden anderen gewaarschuwd.
- Blokkeer het nummer in WhatsApp en waarschuw uw familie.
Wanneer schakelt u hulp in?
- U heeft een verificatiecode doorgestuurd en krijgt uw WhatsApp niet terug.
- U heeft naast geld ook andere gegevens gedeeld, zoals inloggegevens of een kopie van uw paspoort.
- U vindt het lastig om verificatie in twee stappen in te stellen, of u wilt dit ook bij uw partner of familie regelen.
- U wilt samen oefenen hoe u verdachte berichten herkent, zodat u zich zekerder voelt.
Veelgestelde vragen
Wat is de 'Hoi mam'-fraude?
Een oplichter doet zich via WhatsApp voor als uw kind of kleinkind met een nieuw nummer en vraagt u dringend een rekening te betalen. Bel altijd eerst het oude, bekende nummer voordat u iets doet.
Krijg ik mijn geld terug na WhatsApp-fraude?
Dat is helaas niet zeker. Bel direct uw bank; soms kan die het geld nog tegenhouden. Doe daarnaast aangifte bij de politie.
Waarom vraagt iemand om mijn WhatsApp-verificatiecode?
Met die code kan een oplichter uw WhatsApp-account op zijn eigen telefoon zetten en uw contacten oplichten. Geef de code dus nooit door, aan niemand.
Wat als ik de pincode van verificatie in twee stappen vergeet?
Heeft u een e-mailadres toegevoegd, dan kunt u de pincode via een link in uw e-mail opnieuw instellen. Zonder e-mailadres moet u enkele dagen wachten voordat u WhatsApp opnieuw kunt instellen.
Hulp nodig?
Wilt u uw WhatsApp samen goed beveiligen, of rustig doornemen hoe u oplichters herkent? Wij komen bij u thuis langs en regelen het samen met u, op uw eigen telefoon.
Lukt het niet? Een van onze geduldige hbo-studenten komt bij u thuis vanaf € 29,98, zonder voorrijkosten. Vaak nog vandaag of morgen.